Odczynniki chemiczne są to wszystkie pojedyncze związki chemiczne, bądź też w bardziej ogólnym sensie określone mieszanki poszczególnych związków chemicznych, albo też ich roztwory specjalnie przygotowywane do przeróżnego sposobu wykorzystania ich do badań chemicznych i laboratoryjnych.
Każdy oddzielny odczynnik chemiczny posiada określoną czystość swojej substancji, dokładnie zmierzone zanieczyszczenia, odpowiednio dobrany sposób konfekcji, dokładnie wyznaczony okres trwałości, a opakowanie odczynnika i sposób jego przechowywania są dokładnie dostosowane do zapewnienia im wymaganego w danych zastosowaniach stopnia niezmienności ich składu chemicznego.
Głównym czynnikiem, który może wpływać na zmianę tej niezmienności jest ujawnienie producenta danego odczynnika, jego wykonawcy, bądź dostawcy, a także jego niezmienność. Jeden związek chemiczny określany może być w różnoraki sposób, czyli przede wszystkim może on stanowić cały szereg różnych odczynników, które mogą się różnić np. czystością, sposobem jego granulacji, porcjowaniem danego odczynnika itp.
Także stężenia odczynników, różne, jednak określone w danym rozpuszczalniku, bardzo często w dokładnie i ściśle określonych porcjach ( fiksanale ) są zupełnie różnymi odczynnikami chemicznymi. Biorąc pod uwagę stopień czystości wszystkie odczynniki chemiczne możemy podzielić na odczynniki techniczne, czyste, czyste do analizy oraz chemicznie czyste.
Wszystkie odczynniki chemiczne są stosowane głównie do prac chemiczno-naukowych oraz naukowo-badawczych, do prac pomiarowych, do prac przy preparatyce oraz do produkcji innych substancji, jednak na niewielką skalę.